Bí quyết để phát triển trang trại gà giống

Chia sẻ từ bái viết trên Báo Nông Nghiệp về các duy trì và phát triển thành công Trại Gà giống. Trong khi các trại gà giống nhiều nơi "sống dở chết dở" vì chi phí thức ăn tăng cao, dịch bệnh hoành hành...; nuôi không có lãi. Nhưng trại gà giống Phùng Dầu Sơn ở xã Suối Tân, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa vẫn trụ vững, giống bán "chạy vù vù"... Nuôi gà... sinh thái

Chia sẻ từ bái viết trên Báo Nông Nghiệp về các duy trì và phát triển thành công Trại Gà giống.
Trong khi các trại gà giống nhiều nơi "sống dở chết dở" vì chi phí thức ăn tăng cao, dịch bệnh hoành hành...; nuôi không có lãi. Nhưng trại gà giống Phùng Dầu Sơn ở xã Suối Tân, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa vẫn trụ vững, giống bán "chạy vù vù"...
Nuôi gà... sinh thái
Chúng tôi tình cờ biết đến trại gà giống Phùng Dầu Sơn qua một người bạn thân khi đang nhậu nhâm nhi thưởng thức món gà hấp chanh, do chính tay đầu bếp "cây nhà là vườn" trổ tài. Nhậu cho đến gần say mềm bạn tôi mới tiết lộ cho cả đám biết, thịt gà mà ai cũng tấm tắc khen ngon là gà ri của trại Phùng Dầu Sơn được hắn mua giống về thả nuôi.
Từ đó, chúng tôi đã lần theo địa chỉ trên tìm đến trang trại này. Trại nằm sâu tít bên rìa núi, cách khá xa khu dân cư thuộc thôn Dầu Sơn, xã Suối Tân. Trước mắt tôi hiện ra một trại gà quy mô rộng đến hàng chục héc-ta, xung quanh được bao bọc bởi tường cao và cây xanh phủ kín. Không hẹn mà đến. Nhưng may mắn cho chúng tôi là được gặp chính chủ trang trại- ông Phạm Đình Phùng.
Ông Phùng đã có thâm niên nuôi con gà 30 năm. Năm 1982 ông tốt nghiệp chuyên ngành chăn nuôi - thú y, Trường Đại học Tây Nguyên. Sau đó làm cán bộ kỹ thuật nông nghiệp tại Tỉnh đội Đăk Lăk với nhiệm vụ tăng gia SX, đáp ứng nhu cầu lương thực cho bộ đội. Năm 1991, ông chuyển công tác tại Ban Kinh tế của Tỉnh đội Khánh Hòa đến khi về hưu.
Mặc dù là sĩ quan quân đội, nhưng ông vẫn tranh thủ làm thêm kinh tế, nuôi gà công nghiệp tại xã Phước Đồng (TP Nha Trang), thu nhập cũng khá. Tuy nhiên năm 2003, dịch cúm gia cầm bùng phát, UBND TP Nha Trang vận động người nuôi di dời gia cầm ra vùng ngoại ô. Từ đó ông đã mua 5 ha đất rẫy tại thôn Dầu Sơn để phát triển đàn gà nuôi theo hướng mới đó là, nuôi gà theo mô hình sinh thái.
Ông đã "tạo dựng" một tiểu vùng khí hậu sinh thái bằng cách trồng hơn 1.500 cây sao xung quanh trang trại, hiện cây phát triển chiều cao từ 3 - 5m. Trại gà lúc nào cũng mát mẻ, vì cây sao có đặc điểm không rụng lá theo mùa nên quang hợp rất tốt, giảm ô nhiễm môi trường. Ngoài ra ông còn đào ao chứa nước, trồng sen, thả cá...
Thu nhập 1 tỷ/năm

Ông Phùng cho biết: Trong thời gian tới ông sẽ tiếp tục phát triển đàn gà của mình lên đến 25 ngàn con để tạo nguồn giống cho các địa phương. Bên cạnh đó tiếp tục trồng thêm cây sao để phủ xanh toàn bộ diện tích trang trại, vì trong chăn nuôi môi trường là yếu tố quan trọng để nuôi thành công. Hiện giống gà Phùng Dầu Sơn có mặt trên thị trường từ tỉnh Thừa Thiến - Huế cho đến Mỹ Tho. Số lượng đặt hàng gà giống ngày tăng, người nuôi rất hài lòng.

Ông Phùng cho biết thêm, trước đây ông chuyên nuôi gà công nghiệp đẻ trứng, tuy nhiên về sau mô hình này không còn mang lại lợi nhuận cao. Trong khi đó thị trường có xu hướng tiêu thụ mạnh gà ta. Ở Khánh Hòa, giống gà này ngày càng thoái hóa. Vì vậy ông đã đưa ra ý tưởng chọn tạo giống gà ri, nuôi tập trung để cung cấp giống cho thị trường.
Ông lặn lội tìm về các vùng sâu, vùng xa ở các xã Ninh Xuân, Ninh Sim… (Ninh Hòa) để tìm tòi và nhân giống. Cho đến nay, hơn 7 năm nhân giống, đàn gà ri của ông đã lên tới 16.000 con, trong đó 5.000 con bố mẹ thuần chủng và 11.000 con lai bố mẹ chọn lọc chuẩn bị cho đẻ để nhân đàn.
Với phương pháp nuôi gà tập trung dưới tán cây xanh, nuôi sinh sản kết hợp nuôi thương phẩm trên diện tích chuồng trại 35.000 m2, có 7 dãy chuồng (5.000 m2/dãy). Mỗi tháng ông xuất bán gà giống cho thị trường khoảng 70.000 - 80.000 con, với giá từ 15.000 - 18.000 đ/con, sau khi trừ tất cả chi phí, thu nhập bình quân mỗi năm lãi 1 tỷ đồng.
Trang trại gà giống Phùng Dầu Sơn của ông còn tạo công ăn việc làm cho 26 lao động, với mức thu nhập ổn định bình quân từ 3 - 5 triệu đ/người/tháng. Ông Phan Công Bình, Chủ tịch Hội Nông dân xã Suối Tân đánh giá cao về trại gà này, không chỉ SX quy mô lớn, quy trình nuôi khép kín, mà còn chú trọng cao trong công tác bảo vệ môi trường.
Nguồn: Báo Nông nghiệp Việt Nam

Năng suất heo của bà con đang tốt hay cần cải thiện?

Như chúng ta đã biết: nếu trại heo đang tốt thì tất nhiên là ta đang lời nhiều tiền. Nhưng nhìn xa hơn thì hãy để ý đến năng suất của mình đang ở đâu, nghĩa là trung bình 1 nái bán được bao nhiêu con heo thịt / 1 năm.
Như chúng ta đã biết: nếu trại heo đang tốt thì tất nhiên là ta đang lời nhiều tiền. Nhưng nhìn xa hơn thì hãy để ý đến năng suất của mình đang ở đâu, nghĩa là trung bình 1 nái bán được bao nhiêu con heo thịt / 1 năm. Theo thống kê của nhà nước Việt Nam thì trung bình 1 nái cho năng suất 15- 16 heo thịt/năm. Tuy nhiên con số này còn rất khiêm tốn so với các nước có ngành chăn nuôi heo tiên tiến như Đan Mạch và 1 số nước ở Âu Châu: 1 nái cho > 30 heo thịt/ 1 năm.
Có 1 cách tính toán đơn giản mà ai cũng có thể làm được là:
1/ Chúng ta đếm tổng số nái trung bình trong 5-6 tháng, không đếm heo chưa phối giống
2/ Đếm số heo sau cai sữa đến heo gần bán có mặt trong chuồng, ta chia cho 5 ( 5 tháng nuôi heo thịt )
Từ đó suy ra số heo thịt trung bình * 12 ( tháng )/ số heo nái trung bình ta sẽ  biết 1 nái /1 năm cho ra là bao nhiêu con heo thịt
Nếu tổng số heo thịt bán ra/ 1 nái/ 1 năm > 20 con thì năng suất của chúng ta đang ở top 5% những người nuôi heo tốt nhất nước Việt Nam.
Từ năng suất hiện tại đó chúng ta muốn cải thiện lên bao nhiêu nữa là tùy vào sự đầu tư của chúng ta, như ta biết:  Số heo thịt bán = số lứa đẻ nái/năm * số con/lứa

• Xem số lứa đẻ trung bình/ nái/ năm của trại bằng: 2.1 lứa, 2.2 lứa và trên 2.3 lứa/nái/ năm. Ta nên xem lại ngày chờ phối giống lại sau cai sữa, tỷ lệ lốc, heo nuôi báo cô( NPD)…Ta nên loại những heo nái có vấn đề sớm để giảm bớt ngày nuôi không sản suất từ đó sẽ cải thiện số lứa đẻ của nái. Xây dựng quy trình phối giống cho trại như: heo lên giống trước 5 ngày sau cai sữa: là để 24 giờ sau mới phối hay heo lên giống lại sau 7 ngày thì ta phải phối ngay, nhưng nhất định heo phải chịu đực mới được phối giống..
• Số heo con sinh ra trung bình / nái: 10, 11, 12, 13, 14…Ta nên suy nghĩ chuyện chọn lọc hoặc loại bỏ heo đẻ ít, cho năng suất sinh sản kém và thay đổi giống heo đẻ nhiều con/ lứa hơn.
• Số con chết trước lúc sinh ra, ta nên xem lại qui trình nuôi dưỡng chăm sóc heo nái bầu: ăn uống, chăm sóc, thể trạng nái, nuôi dưỡng heo từ lúc heo hậu bị cũng như là các lứa trước đó. Vì năng suất sinh sản của nái liên quan đến nhiều khâu, trong đó có dinh dưỡng của heo hậu bị: 1con nái ăn phải ít nhất 1 tấn cám nái 1042 và 1052 theo tỷ lệ 55/45 hoặc 60/40/ năm mới hy vọng heo có năng suất cao được. Theo chương trình cho ăn Thấp- Cao-Thấp-Cao mà Cargill đã từng khuyến cáo.
• Số heo chết, loại từ lúc sinh ra đến khi bán heo thịt. Ta nên xem lại quy trình chăm sóc từ heo sơ sinh như : heo con bị lạnh, đói, tiêu chảy trong 3 ngày đầu đời vì ta biết rằng tỷ lệ heo con chết trong 3 ngày đầu vào khoản 70-80% tổng số heo chết trong trại. Vì thế việc chăm sóc thật kỹ trong giai đoạn đầu đời này là rất quan trọng, góp phần cải thiện năng suất trại như: giúp heo bú sữa đầu được nhiều, đảm bảo 100% heo con được bú, úm heo ở nhiệt độ ổn định 34-35oC, cho heo uống thuốc nếu có heo bị tiêu chảy, nếu heo không đủ sữa bú ta nên bổ xung thêm sữa Cargill Milk…
• Khâu quản lý và ghi chép cũng hết sức quan trọng trong việc nâng cao năng suất trại lên vì nếu không chỉ ra được điểm mạnh và điểm nên cải thiện ngay thông qua con số ghi chép rõ ràng. Người quản lý hoặc chủ trại cũng hãy tự nhận thiếu sót về mình hoặc biết mình đang sai cái gì thì mới mong cải thiện được vì nếu chúng ta không chịu trách nhiệm hoặc đổ lỗi cho người làm thì người bị thiệt hại nhiều nhất chính là chúng ta.

Trong bài viết này tôi muốn chỉ ra một vài ý tưởng quản lý mới giúp chúng ta lưu tâm trong việc nuôi heo của mình. Chúc quí vị một năm mới có nhiều thành công hơn nữa

Tiêm vác xin cho gà mà dịch bệnh vẫn nổ ra

Khi chương trình vaccine thất bại, dịch bệnh nổ ra, người chăn nuôi thường có khuynh hướng đổ lỗi cho vaccine. Tuy nhiên có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của một chương trình vaccine, chứ không phải chỉ mỗi một loại vaccine nào đó.
Hiện nay, số lượng trại gà trong vùng ngày càng nhiều, nhiều trại tăng qui mô đàn, số lượng gà trong trại ngày càng nhiều hơn, nên nguy cơ nhiễm và lan truyền bệnh ngày càng tăng. Ngoài ra, một số bệnh truyền nhiễm mới đã xuất hiện gây bệnh cho các đàn gà và lây truyền khắp các vùng. Những bệnh đang tồn tại cũng có những thay đổi đáng kể. Nhiều bệnh đã được khống chế trong quá khứ do có sự quản lý tốt, nay vẫn nổ ra trong các trại : có thể do áp lực mầm bệnh tăng, hoặc do các yếu tố gây bệnh đã thay đổi độc lực hoặc biến chủng…Trong những trường hợp này, chương trình vaccine hiện tại không còn đủ để bảo hộ cho đàn gà. Một số yếu tố sau, có thể làm cho dịch bệnh vẫn nổ ra mặc dù trại đã làm vaccine :

1. Bảo quản vaccine :

Một chương trình vaccine hợp lý cũng không phát huy được tác dụng nếu vaccine bị hư hại do việc bảo quản không đúng, vaccine sống có thể bị bất hoạt, hư hại nếu được bảo quản trong những điều kiện bất lợi như bảo quản ở nhiệt độ cao do tủ lạnh bị hư, do mất điện, hoặc vaccine bị tác động trực tiếp bởi ánh nắng mặt trời. Vì vậy, việc bảo quản vaccine phải tuân thủ theo khuyến cáo của nhà sản xuất (thông thường vaccine sống được bảo quản ở 2-80C)
Ví dụ : Vaccine Viêm phế quản truyền nhiễm (IB) mất khoảng 50% hoạt lực trong một giờ dưới điều kiện nắng nóng sau khi được pha.

2. Sai sót khi cấp vaccine :

 Việc cấp vaccine không đúng là nguyên nhân thường gặp, làm cho vaccine không có khả năng bảo hộ cho đàn gà.
Ví dụ : Khi cho gà uống vaccine,  do số lượng máng uống không đủ, hoặc phân bổ máng uống không hợp lý nên một số gà uống không đủ hoặc không uống vaccine, dẫn đến gà không có kháng thể hoặc kháng thể không cao, nên không có khả năng bảo hộ đàn gà.
Một số trại khi chích vaccine, do người công nhân có kỹ năng không tốt hoặc do làm ẩu, đã chích vaccine ra ngoài, hoặc gà chỉ nhận được một phần vaccine nên cũng không có miễn dịch tốt.
Người công nhân đôi khi cũng lấy lộn vaccine, do không đọc kỹ nhãn vaccine. Ví dụ : như nhầm lẫn vaccine đậu gà (Fowl pox) và vaccine viêm thanh khí quản truyền nhiễm (ILT), sau đó đem nhỏ mắt, kết quả là gây ra những tổn thương trên mắt gà.
Ngoài ra việc dùng nước pha không đúng khi pha vaccine, cũng làm mất hoạt lực của virus vaccine như dùng nước máy để pha vaccine, chất sát trùng (Flor) trong nước máy sẽ làm virus vaccine mất hoạt lực, không có khả năng tạo miễn dịch cho gà.

3. Kháng thể mẹ truyền :

Kháng thể mẹ truyền có ảnh hưởng lớn đến khả năng đáp ứng miễn dịch của đàn gà, việc làm vaccine khi kháng thể mẹ truyền của đàn gà còn cao, sẽ ảnh hưởng đến khả năng nhân lên của virus vaccine, đều này sẽ ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng miễn dịch của đàn gà.
Ví dụ: Việc làm vaccine Gumboro (IBD) quá sớm khi kháng thể mẹ truyền trên đàn gà còn cao, sẽ làm một số virus vaccine bị trung hòa , kết quả gà không tạo được kháng thể hoặc kháng thể thấp không đủ bảo hộ đàn gà.

4. Stress :

Stress ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng miễn dịch của đàn gà như Nhiệt độ và ẩm độ cao, dinh dưỡng không đủ, gà bị nhiễm kí sinh trùng hoặc các bệnh khác.
Không nên làm vaccine khi gà bị bệnh, vì lúc này hệ thống miễn dịch của đàn gà bị tổn thương, khả năng đáp ứng miễn dịch kém hoặc sẽ làm cho phản ứng vaccine càng thêm trầm trọng. Một số trường hợp làm vaccine khi gà đang ủ bệnh, sẽ làm cho đàn bùng phát bệnh , gây thiệt hại đáng kể về mặt kinh tế.

5. Sự suy giảm miễn dịch :

Khi gà mang các mầm bệnh như Gumboro, Marek, thiếu máu truyền nhiễm (CAV), hoặc nhiễm độc tố trong thức ăn, hệ thống miễn dịch không hoạt động bình thường, nên khi làm vaccine, gà không có đáp ứng miễn dịch tốt hoặc gây ra phản ứng vaccine mạnh mẽ, làm tăng tỉ lệ gà mắc bệnh hoặc gà chết.

6. Quản lý :

Quản lý đóng vai trò quan trọng trong sự thành bại của trại, vệ sinh chuồng trại kém, chuồng không thông thoáng sẽ làm gia tăng áp lực mầm bệnh trong trại, dẫn đến gà có thể bị mắc bệnh, mặc dù đàn gà đã làm vaccine.

7. Chủng vaccine/ serotype :

Một số loại bệnh được gây ra bởi những tác nhân có nhiều chủng khác nhau như IB có khoảng 100 chủng, Salmonella có khoảng 2000 chủng, đôi khi những chủng này không tạo ra miễn dịch chéo, nên bệnh có thể nổ ra nếu virus vaccine không cùng chủng  với virus gây bệnh trong vùng.
Ví dụ : Như vaccine IB chủng MA5 không có khả năng bảo hộ đàn gà khi bệnh IB xảy ra với thể hướng thận IB 4/91.
Những yếu tố trên chính là nguyên nhân làm cho chương trình vaccine trong trại không hiệu quả, vì vậy chúng ta cần phải điều tra và loại bỏ chúng, nhằm giúp đàn gà có khả năng tạo miễn dịch tốt, ngăn ngừa bệnh tật, tăng cao năng suất trong chăn nuôi.

Những cách phòng dịch bệnh hữu hiệu cho heo vào mùa đông

Mùa đông với đặc trưng là nền nhiệt độ thấp, dao động nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm khá lớn, độ ẩm không khí giảm, trời khô hanh khiến sức khỏe của heo bị suy giảm do phải tiêu hao nhiều năng lượng cho việc chống lạnh. Mặt khác, trong khi da khô, niêm mạc dễ bị tổn thương, mầm bệnh dễ xâm nhập và đồng thời Mùa đông cũng là mùa có thời tiết thuận lợi cho sự tồn tại và phát triển của nhiều loại mầm bệnh trong môi trường như Cúm, Tụ huyết trùng, Dịch tả, Lỡ Mồm Long Móng, P.E.D... luôn đe dọa bùng phát thành dịch gây thiệt hại đến sức khỏe và sự sống của các đàn heo.
Do vậy, người chăn nuôi cần luôn chủ động để có những biện pháp bảo vệ đàn heo của mình, cần kiểm soát hàng ngày với 6 chữ vàng về môi trường - chuồng trại cho heo:
KHÔ – THOÁNG – MÁT (với heo nái + heo thịt >40kg).
KHÔ – THOÁNG - ẤM (với heo choai, heo con, nhất là heo con theo mẹ).
Cụ thể là:
1/Chuồng trại:
Vách chuồng: Che kín, tránh gió lùa theo hướng gió Đông Bắc, nhưng vẫn cần giữ
thông thoáng ở các hướng còn lại bằng cách hạ thấp bạt phía trên xuống 30 - 40cm.
Nền chuồng: Luôn giữ khô ráo, có đệm lót bằng vật liệu cách nhiệt (sàn gỗ, rơm, rạ…)
cho heo con, heo choai, hạn chế sử dụng những vật liệu dễ tạo ra bụi.
Có đèn sưởi hoặc lò sưởi (có ống thoát khí ra ngoài không gian chuồng) khi nhiệt độ
ngoài trời xuống thấp (tùy theo ô chuồng heo nái, heo thịt hay heo con để bố trí cho thích hợp). Cần lưu ý có quây chụp và sưởi ấm cho cả không gian nơi bầy heo nằm chứ không phải theo kiểu “Nướng heo”.
Ở khu vực phía Nam vào mùa Noel (khoảng từ 5- 25/12) ban đêm nhiệt độ thường xuống thấp, làm cho sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm rất cao làm giảm sức đề kháng của đàn heo, nhất là heo choai và heo con. Người chăn nuôi cần có biện pháp giữ ấm về đêm cho heo, cụ thể là: Cần có lót sàn cho heo, trước khi đi ngủ cần thắp sẵn đèn sưởi treo ở độ cao ≥ 1,2m để khi gần sáng trời lạnh, bầy heo có sẵn chỗ sưởi ấm để nằm. 

2. Vệ sinh thú y:
- Hạn chế tối đa người, chó, mèo, dụng cụ ra - vào, bố trí hố sát trùng ở các lối ra vào khu
vực chăn nuôi.
Hàng ngày vệ sinh chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi: Máng ăn, máng uống luôn giữ sạch
sẽ, không để thức ăn thừa qua đêm.
 Hàng tuần sát trùng bằng hóa chất, đảm bảo chuồng trại luôn sạch sẽ, khô ráo, hạn chế
nhất là việc đọng phân, nước thải.
 Không nên nuôi gia cầm, thủy cầm chung trong trại. Cố gắng sắp xếp để hạn chế việc
nuôi xen nhiều lứa tuổi trong cùng một không gian chuồng.
Với heo mới mua về: Cách ly trước khi nhập đàn, sau 2 tuần nếu heo khoẻ mạnh mới
cho nhập đàn.
Theo dõi và phát hiện sớm vật nuôi bị bệnh để cách ly điều trị, xử lý kịp thời tránh bệnh lây lan thành dịch trong trại.
Đây là những biện pháp tích cực nhằm tiêu diệt và làm giảm mật độ mầm bệnh có sẵn trong môi trường, hạn chế cơ hội mầm bệnh bùng phát gây nên dịch bệnh cho trại heo.
Có thể sử dụng những hoá chất khử trùng- tiêu độc chuồng trại, vật dụng chăn nuôi như: Bioxide, Chloramin, Virkon, Formol… Định kỳ phun thuốc để diệt ve, mòng, muỗi, bọ mạt…là những tác nhân truyền bệnh và gây bệnh.
3. Chăm sóc nuôi dưỡng:
- Với heo thịt: Cần triệt để áp dụng chương trình ĂN ĐÚNG- ĂN ĐỦ: Đúng mã số thức ăn cho từng giai đoạn- Đủ lượng thức ăn hàng ngày theo trọng lượng, đồng thời tăng thêm “Khẩu phần chống rét” 10-20% tùy theo nền nhiệt hàng ngày:
- Với heo nái: Cũng vẫn áp dụng chương trình dinh dưỡng 5 giai đoạn và mỗi giai đoạn đều
tăng khẩu phần ăn hàng ngày lên 10%.
          - Nước uống: Nguồn nước uống về mùa lạnh do thay đổi tầng nước ngầm, khả năng tồn tại mầm bệnh ngoài thiên nhiên thuận lợi hơn nên nước uống cũng rất dễ bị nhiễm khuẩn, nhất là những trại sử dụng trực tiếp nước giếng khoan nên cần thường xuyên chú ý khâu xử lý nước uống cho heo bằng các biện pháp vật lý, hóa học (nước từ giếng khoan cần được tiếp xúc với không khí trên 24 giờ trước khi cho heo uống hoặc thường xuyên sử dụng hóa chất sát trùng chuyên dụng của các Công ty thuốc thú y lưu hành trên thị trường).
   4. Phòng bệnh bằng thuốc:
- Cần tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine theo khuyến cáo của Kỹ thuật Cargill, sát với thực tiễn về mùa, vùng dịch tễ của Trại như FMD, PRRS, GLASSER, DTH, THT…
- Vào mùa Đông nên trộn thêm kháng sinh hỗ trợ phòng bệnh cho đàn heo thịt, định kỳ 1 tuần/tháng hoặc đầu những đợt gió mùa với những kháng sinh phổ rộng (như CTC, Flor fenicol, Roxolin…)

Nguyên nhân và cách điều trị bệnh đầu đen cho gà

Là bệnh do một loại đơn bào có tên là Histononas Meleagridis gây ra, bệnh tích chủ yếu tập trung ở  manh tràng và gan. Hiện nay bệnh xảy ra nhiều trên gà ta, trên tất cả các vùng, đặc biệt nơi chuồng trại và sân vườn ẩm ướt.

1.Nguyên nhân gây bệnh:

Do Histomonas Meleagridis- ký sinh trùng đơn bào gây ra

H.Meleagridis sống ký sinh trong giun đất hoặc giun tròn, chúng bị tiêu diệt nhanh chóng nếu ra khỏi vật chủ.

2. Đường truyền lây:

Lây lan chủ yếu thông qua đường miệng: gia cầm ăn uống phải trứng giun tròn, giun đất có chứa H.Meleagridis

3. Loài cảm thụ : gà và gà tây cảm thụ nhiều nhất, bệnh xảy ra thường trên gà nuôi chăn thả.

4.Triệu chứng :

Triệu chứng sẽ xuất hiện sau 7-12 ngày sau khi gia cầm ăn phải trứng giun, gà có biểu hiện lờ đờ, xả cánh, xù lông,

Tiêu chảy phân vàng, đôi khi có máu trong phân

Đầu gà tím tái

Gà giảm ăn, gầy còm và chết

5. Bệnh tích :

Bệnh tích đầu tiên xảy ra trên manh tràng: viêm loét manh tràng làm cho thành manh tràng dày lên, thỉnh thoảng ,những vết loét này ăn mòn thành manh tràng, dẫn đến viêm phúc mạc và các cơ quan nôi tạng khác.

Manh tràng chứa chất nhầy màu vàng xanh, màu của máu, Ở giai đoạn sau,tạo thành một lõi cứng màu trắng.

Gan viêm sưng to, trên bề mặt gan có những đốm đỏ thẩm, sau đó biến thành những ổ hoại tử màu trắng và ăn sâu vào trong mô gan.

6. Điều trị và phòng bệnh:

Có thể dùng các loại thuốc như metronidazole (50-60mg/kg trọng lượng/ngày) dimetridazole, ronidazole,ipronidazole, cho gà uống liên tuc trong 3-5 ngày

Hoặc có thể dùng Sulfamonomethaxin (60-100mg/kg trọng lượng/ngày)

Phòng :

Giữ gìn chuồng trại khô ráo, định kỳ xịt sát trùng chuồng trại và sân vườn, có thể dùng vôi bột rắc trên sân vườn sau khi đã cuốc xới.

Có thể dùng thuốc trong qui trình phòng của trại.

Không nên nhiều lứa gà trong cùng một khu